Γλωσσάριο:

• LyX: WYSIWYM (What you see is what you mean) frontend για το LaTeX
• LaTex: Σύστημα στοιχειοθεσίας κειμένων βασισμένο στην TeX
• TeΧ: Γλώσσα για στοιχειοθεσία κειμένων από τον Donald Knuth.

Γιατί LyX και όχι Open Office ή Microsoft Word;

Δεν επιμένουμε, αλλά εκτός από το ότι τα παραπάνω και παρόμοια πακέτα το μόνο που προσφέρουν έναντι του LyX/LaTeX/TeX είναι η on-the-fly διόρθωση ορθογραφίας, κάτι το οποίο μπορεί εύκολα να αλλάξει σε νεότερες εκδόσεις του LyX, η στοιχειοθεσία μέσω TeX έχει αποδειχτεί ανώτατης ποιότητας κάτι το οποίο φαίνεται από τους χρήστες της. Μεγάλα τυπογραφία σε όλο το κόσμο εμπιστεύονται την TeX για στοιχειοθεσία κειμένων που θα διαβαστούν από όλο το κόσμο.

Από τη πρώτη σωστή χρήση LyX, αν ήσουν συνηθισμένος/η στα τυπικά προγράμματα επεξεργασίας κειμένου, θα εντυπωσιαστείς απο το τελικό αποτέλεσμα σε DVI, PS ή PDF. (Μην αφήσετε τη «λιτή»
εμφάνιση του LyX να σας ξεγελάσει.

Γιατί LyX και όχι αμέσως TeX ή LaTeX;

Ξανά, δεν επιμένουμε. Απλά, το LyX προσφέρει ένα καλογραμμένο και ταχύτατο gui σε σχέση με άλλα tex/latex frontends το οποίο δεν αφαιρεί την δυνατότητα γραφής κώδικα. Επίσης οι λειτουργίες του δεν ξεπερνάνε τις άκρως απαραίτητες, κάτι το οποίο είναι σπάνιο στην εποχή του «αν το gui δεν μοιάζει με τα windows XP δεν είναι καλό». Το σημαντικότερο, προσφέρει ένα όμορφο preview της στοιχειοθεσίας, κάτι το οποίο γίνεται πολύ χρήσιμο στη περίπτωση των μαθηματικών εξισώσεων. Δεν είναι τόσο όμορφο να γράφεις μεγάλες και πολύπλοκες εξισώσεις σε TeX και να μη μπορείς να δεις τη στιγμή που γράφεις τι φαίνεται ή να πρέπει να έχεις ανοιχτά 1-2 άλλα παράθυρα μόνο για αυτή τη δουλειά.

Πιστεύουμε πως ένα καλογραμμένο gui δε πρέπει να μπαίνει «στο ίδιο σακί» με τα gui που έχουμε συνηθίσει. Το LyX, κάνει τα άκρως απαραίτητα, δίνει ελευθερία στον έμπειρο χρήστη LaTeX να προσθέσει ότι θέλει, και η σωστή χρήση του κάνει τη στοιχειοθεσία ταχύτατη.

Τέλος, λίγοι θέλουν να γίνουν έμπειροι σε ASCII programming. Το LyX μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί από χρήστες Microsoft Word και Open Office και να γίνει ο μόνιμος επεξεργαστής κειμένου για κάθε τους εργασία.

Οκ λοιπόν, πες μου τι να κάνω για να έχω ελληνικά στο LyX.

Σε ελάχιστα βήματα θα έχετε ελληνικά την ώρα της γραφής σε LyX αλλά και κατά τη μετατροπή σε DVI, PostScript ή PDF.

1) Εγκατάσταση της TeX/LaTeX

Αυτό το βήμα δεν θα μας απασχολήσει αρκετά. Απλά χρησιμοποιήστε ένα απο τα έτοιμα rpms, deb ή tgz για το σύστημα σας με όνομα tetex.

2) Προσθέτουμε την ελληνική υποστήριξη στο TeX.

Προσφέρει ακόμα και υποστήριξη για αρχαία ελληνικά και πολυτονικό, κάτι το οποίο δε θα καλύψουμε εδώ μιας και είναι θέμα που αναφέρεται στην TeX και όχι στο LyX συγκεκριμένα.

Για βασισμένες στο RPM διανομές:
http://www0.org/tex/TeXgreek-1.0-1.noarch.rpm

Για χρήστες Debian:
http://www0.org/tex/texgreek_1.0-2_all.deb

Για τους υπόλοιπους(θα πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες που βρίσκονται στο πακέτο:
http://www0.org/tex/TeXgreek.tar.gz

Αφού προσθέσουμε το παραπάνω πακέτο τρέχουμε «texhash» και «texconfig». Στο texconfig κάνουμε edit στο HYPHEN menu ώστε να υποστηρίζονται τα ελληνικά. Θα χρειαστεί να ξέρετε πως να κάνετε απλό edit σε vi. (κάνουμε uncomment στο .dat file τη γραμμή που έχει την ελληνική υποστήριξη).

Και texhash.

3) Εγκατάσταση του Lyx

Το LyX θα το βρείτε κατά 99.98% στη διανομή σας οπότε δεν υπάρχει κάποιος λόγος να περιγράψουμε εδώ την εγκατάσταση του. Για όσους θα το χρειαστούν σε source μορφή, το site τους είναι το lyx.org.

4) Ρυθμίσεις του LyX:

Στο «preferences» κάνουμε τα εξής:

α) Screen Fonts:

βάζουμε ένα κλασσικό font που ξέρουμε ότι έχουμε. π.χ. -*-grfixed ή -*-grtex και encoding iso8859-7 (προσοχή στο ότι δεν θα αναγνωρίσει το iso-8859-7(όταν έχει παύλα ανάμεσα στο iso και το 8859)). Κάνουμε το ίδιο για τα gui fonts μιας και χρειάζεται αν θέλουμε να βλέπουμε ελληνικά όταν κάνουμε ορθογραφικό έλεγχο.

β) Στο LANG, ρυθμίζουμε «greek».

γ) Απαραίτητο για τον τονισμό

Στο «Keyboard map» που βρίσκεται στο Language options βάζουμε «usr/share/lyx/kbd/greek.kmap» πιθανότατα να είναι σε σας, ή «/usr/local/share/lyx/kbd/greek.kmap».

Τώρα είναι έτοιμο ώστε να γράφετε ελληνικά στο lyx και να τα κάνετε export σε DVI ή PDF. Μπορείτε να κάνετε preview σε PS, DVI ή PDF από το view menu.

5) Ανανέωση του greek keymap.

Το Keymap file που περιέχεται αυτή τη στιγμή στο lyx δεν έχει το χαρακτήρα «;» στο «q» και δεν λειτουργούν σωστά τα εισαγωγικά » και «.

Για αυτό το λόγο σβήστε το file

usr/share/lyx/kbd/greek.kmap
ή «/usr/local/share/lyx/kbd/greek.kmap
(εξαρτάται από τη διανομή)

και αντικαταστήστε με αυτό:

http://www0.org/tex/greek.kmap

ή προσθέστε τις εξής 3 γραμμές:

\kmap q ; # ερωτηματικό στο q
\kxmod umlaut < « # εισαγωγικά με το γνωστό τρόπο
\kxmod umlaut > »

Τώρα θα έχετε και το «;» στο «q» αλλά και σωστή χρήση των εισαγωγικών.

6) Αγγλικά σε ελληνικό κείμενο:

Απλά προσθέστε τις εξής γραμμές στο ~/.lyx/lyxrc.defaults

\bind "F8" "language greek"
\bind "F9" "language english"

Με F9 γράφετε κάτι που στο τελικό αποτέλεσμα θα είναι αγγλικά και το βλέπετε υπογραμμισμένο κόκκινο. Με F8 ή F9 ξανά, επαναφέρετε τα ελληνικά.


αυταααααααααααααααααααά... (μέχρι το επόμενο bug fix)

fateswarm@my:~£